سلامت کودکان و پژوهش‌های گوارشی

درباره برنامه

این برنامه بر یک پرسش بالینی کاربردی متمرکز است: آیا پروبیوتیک‌ها و دیگر رویکردهای هدف‌گیرنده میکروبیوم می‌توانند به کودکان دارای علائم گوارشی کمک کنند، و آیا می‌توان آن‌ها را به‌طور ایمن در شیرخواران مطالعه کرد؟ این کارآزمایی‌ها به سرپرستی دکتر J. Marc Rhoads از بخش گوارش گروه کودکان دانشگاه UTHealth هیوستون و با پشتیبانی آماری و مدیریت داده هسته آمار زیستی، اپیدمیولوژی و طراحی پژوهش (BERD) انجام می‌شوند. نقش دکتر حسابی مدیر داده، از جمله ایجاد پایگاه‌های داده REDCap این کارآزمایی‌ها، و نویسنده همکار مقالاتی بوده است که نتایج آن‌ها را گزارش می‌کنند.

کار در زمینه شیرخواران در سال 2011 با یک کارآزمایی R34 مؤسسات ملی سلامت آمریکا (NIH) درباره ایمنی Lactobacillus reuteri در شیرخواران سالم مبتلا به کولیک آغاز شد. افزون بر ایمنی، اهداف این کارآزمایی کالپروتکتین مدفوع به عنوان نشانگر التهاب روده، سیتوکین‌های سرم، سلول‌های T تنظیمی در گردش خون و میکروبیوتای مدفوع را در بر می‌گرفت. نتایج آن که در سال 2017 در The Journal of Pediatrics منتشر شد، حاصل یک کارآزمایی فاز 1 دوسوکور و با کنترل دارونما درباره ایمنی و تحمل‌پذیری در شیرخوارانی است که با شیر مادر تغذیه می‌شدند. یک مطالعه مقدماتی دوسوکور جداگانه، شیرخشک هیپوآلرژنیک غنی‌شده با Lactobacillus rhamnosus GG را آزمود و بخشی از هدف طراحی آن، سنجش امکان‌پذیری جذب و نگهداشت شرکت‌کنندگان پیش از انجام هر کارآزمایی بزرگ‌تر بود (World Journal of Gastrointestinal Pathophysiology, 2016).

بخش دوم کار به علائم گوارشی در کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم می‌پردازد. یک مطالعه مقدماتی در سال 2022 در Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition، مایکوبیوم مدفوع، یعنی جامعه قارچ‌های روده، را میان کودکان مبتلا به اوتیسم با علائم گوارشی، کودکان مبتلا به اوتیسم بدون علائم گوارشی و کودکان با رشد طبیعی مقایسه کرد. دکتر حسابی از سال 2017 تا 2025 همچنین مدیر داده کارآزمایی‌های پروبیوتیک ترکیبی Bifidobacterium lactis BB-12 همراه با Lactobacillus rhamnosus GG در کودکان مبتلا به اوتیسم بودند، از جمله یک مطالعه تصادفی با کنترل دارونما با حمایت NIH درباره ایمنی و تحمل‌پذیری در کودکان 4 تا 15 ساله. نتایج این کارآزمایی‌ها در اینجا خلاصه نشده است.

این برنامه همچنین با پژوهش‌های اوتیسم در جامائیکا پیوند دارد، که در آن حساسیت‌های غذایی همراه با ژن‌های سم‌زدایی بررسی شدند. چند مورد از مطالعات زیر مطالعات مقدماتی کوچکی هستند که برای هدایت کارآزمایی‌های بزرگ‌تر طراحی شده‌اند، و هیچ‌یک از یافته‌های آن‌ها راهنمایی برای درمان یک کودک مشخص نیست.

یافته‌های کلیدی

1. 01

   در یک کارآزمایی دوسوکور با کنترل دارونما بر 20 شیرخوار مبتلا به کولیک که با شیر مادر تغذیه می‌شدند، مصرف روزانه Lactobacillus reuteri DSM 17938 به مدت 42 روز هیچ عارضه جانبی شدیدی ایجاد نکرد و ایمن به نظر رسید، از جمله در شیرخوارانی با شمارش پایین نوتروفیل که اغلب همراه با کولیک دیده می‌شود. این مداخله زمان گریه، بی‌کربنات پلاسما یا نشانگرهای التهابی را به‌طور معناداری تغییر نداد (The Journal of Pediatrics, 2017).

2. 02

   همین کارآزمایی پاسخ به دارونما را 66% گزارش کرد، که نویسندگان آن را نشانه‌ای از این دانستند که کولیک در بسیاری از شیرخواران ظرف سه هفته برطرف می‌شود. در شیرخوارانی که ارگانیسم‌های گرم‌منفی مانند Klebsiella، Proteus و Veillonella در مدفوع آنان غالب بود، برطرف شدن کولیک با کاهش چشمگیر این ارگانیسم‌ها همراه بود (The Journal of Pediatrics, 2017).

3. 03

   در یک کارآزمایی مقدماتی شیرخشک هیپوآلرژنیک همراه با Lactobacillus rhamnosus GG، جذب شرکت‌کنندگان کند بود: حدود 66% شیرخواران واجد شرایط مایل به ورود به مطالعه بودند و 20 شیرخوار تصادفی‌سازی و تحلیل شدند. زمان گریه و بی‌قراری، کالپروتکتین مدفوع، سیتوکین‌های پلاسما و سلول‌های T تنظیمی میان گروه‌ها تفاوت معناداری نداشتند، و جوامع میکروبی مدفوع تنوع زیادی داشتند بی‌آنکه به‌ظاهر از پروبیوتیک اثر پذیرفته باشند. نویسندگان نتیجه گرفتند که کارآزمایی‌های آینده شیرخشک غنی‌شده با پروبیوتیک در ایالات متحده باید دشواری جذب شرکت‌کنندگان را پیش‌بینی کنند (World Journal of Gastrointestinal Pathophysiology, 2016).

4. 04

   یک مطالعه مقدماتی مایکوبیوم بر 50 کودک، تفاوتی در تنوع کلی قارچی میان کودکان مبتلا به اوتیسم با علائم گوارشی، کودکان مبتلا به اوتیسم بدون علائم گوارشی و کودکان با رشد طبیعی نیافت. گونه‌های Candida به ترتیب در 21%، 56% و 25% نمونه‌های این گروه‌ها شناسایی شدند، تفاوتی که از نظر آماری معنادار نبود، و وجود Candida با علائم رفتاری یا گوارشی همبستگی نداشت. نویسندگان نتیجه گرفتند که قارچ‌ها در مدفوع کودکان مبتلا به اوتیسم در سطح طبیعی حضور دارند و با التهاب روده ارتباطی ندارند (Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition, 2022).

5. 05

   در کودکان جامائیکایی مبتلا و غیرمبتلا به اوتیسم که از نظر سن و جنس همسان شده بودند، نه حساسیت‌های غذایی و نه ژن‌های گلوتاتیون S-ترانسفراز با خود اوتیسم ارتباط نداشتند. در میان کودکان مبتلا به اوتیسم، حساسیت به غذاهای غیرلبنی با نمرات بالاتر رفتارهای محدود و تکراری همراه بود، و حساسیت به لبنیات تنها در کودکان دارای ژنوتیپ GSTT1 DD با نمرات بالاتر همراه بود. نویسندگان تأکید می‌کنند که این یافته‌ها نیازمند تکرار در جمعیت‌های دیگر است (Journal of Autism and Developmental Disorders, 2024).

همکاران

• Dr. J. Marc Rhoads (UTHealth McGovern Medical School)
• Dr. Yuying Liu (UTHealth)
• Dr. Nicole Fatheree (UTHealth)

انتشارات این برنامه

1. 2022·Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition·23 citations

   Fungi: friend or foe? A mycobiome evaluation in children with autism and gastrointestinal symptoms

   Alookaran J, Liu Y, Auchtung TA, Tahanan A, Hessabi M, Asgarisabet P, et al.

   توصیف جوامع قارچی روده در کودکان مبتلا به اوتیسم با علائم گوارشی، که توجه را فراتر از باکتری‌ها گسترش می‌دهد.

2. 2017·Journal of Pediatrics·92 citations

   Lactobacillus reuteri for infants with colic: a double-blind, placebo-controlled, randomized clinical trial

   Fatheree NY, Liu Y, Taylor CM, Hoang TK, Cai C, Rahbar MH, et al.

   کارآزمایی دوسوکور دقیق Lactobacillus reuteri برای کولیک شیرخوارگی. به‌خاطر دقت روش‌شناختی، به‌طور گسترده در ادبیات پروبیوتیک‌ها و گوارش کودکان استناد شده است.